Szósta edycja programu w Archidiecezji Wrocławskiej
Już po raz szósty Caritas Archidiecezji Wrocławskiej uczestniczy w programie „Na Codzienne Zakupy”, realizowanym wspólnie z Caritas Polska oraz Fundacją Biedronki. Program jest odpowiedzią na rosnące trudności, z jakimi mierzą się osoby starsze, dla których codzienne wydatki na żywność, leki czy utrzymanie mieszkania stają się coraz większym wyzwaniem.
W tegorocznej edycji wsparciem objęto 244 seniorów, którym towarzyszy 106 wolontariuszy. Wśród uczestników programu większość stanowią kobiety (200 osób), co odzwierciedla szersze zjawisko społeczne – kobiety żyją dłużej, ale częściej doświadczają samotności i dysponują niższymi emeryturami. Mężczyzn uczestniczących w programie jest 64.
Ubóstwo ma wiele twarzy
Skala potrzeb jest bardzo wyraźna. Aż 152 osoby to seniorzy mieszkający samotnie, których dochód nie przekracza 1960 zł netto miesięcznie. Kolejne osoby żyją we wspólnych gospodarstwach domowych, jednak ich sytuacja materialna również pozostaje trudna. W wielu przypadkach, mimo że dochody formalnie przekraczają określone progi, po opłaceniu rachunków, leków, kosztów ogrzewania czy innych zobowiązań pozostaje zaledwie kilkaset złotych na przeżycie miesiąca.
Ubóstwo seniorów nie ogranicza się jedynie do niskich dochodów. Wśród uczestników programu 42 osoby zmaga się ze skutkami znacznej niepełnosprawności własnej lub bliskiego członka rodziny. Jeszcze więcej, bo 60 osób, ponosi wysokie stałe koszty leczenia. Najczęściej wskazywanym problemem są jednak wydatki związane z utrzymaniem mieszkania – aż 134 seniorów przyznaje, że koszty ogrzewania, czynszu, energii czy spłaty zobowiązań znacząco obciążają ich budżety. Dla części uczestników trudną sytuację pogłębiają także zdarzenia losowe, takie jak choroba, wypadek czy inne nieprzewidziane okoliczności.
Samotność równie dotkliwa jak brak pieniędzy
Dane pokazują również, że wielu seniorów nie może liczyć na wystarczające wsparcie ze strony najbliższych. Choć 65 osób otrzymuje pewną pomoc od rodziny, okazuje się ona niewystarczająca wobec codziennych potrzeb. W przypadku 130 osób rodzina sama znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie pomóc. Są też seniorzy, którzy nie utrzymują kontaktu z rodziną lub jej po prostu nie mają. To pokazuje, że obok ubóstwa materialnego wielu uczestników programu doświadcza także samotności i osamotnienia.
Wolontariusze niosą więcej niż pomoc materialną
Program odpowiada również na problemy związane z codziennym funkcjonowaniem. Dla 46 osób nawet zrobienie podstawowych zakupów stanowi wyzwanie wymagające wsparcia. Dlatego tak ważną rolę odgrywają wolontariusze, którzy nie tylko pomagają w realizacji zakupów, ale często stają się dla seniorów towarzyszami rozmowy i źródłem życzliwego zainteresowania.
I właśnie w tym miejscu program przekracza ramy zwykłej akcji socjalnej. Za funduszami stoi ponad 100 wolontariuszy Caritas. Kiedy pukają do drzwi, nie przynoszą jedynie informacji o wsparciu czy pomocy w zakupach, ale coś, co w świecie wielu seniorów stało się dobrem deficytowym – czas, uwagę i obecność drugiego człowieka.
Potrzeby nie maleją
Warto zauważyć, że dla 150 osób jest to pierwsza edycja programu, w której uczestniczą. Pokazuje to, że grono potrzebujących seniorów stale się powiększa, a problemy związane z rosnącymi kosztami życia dotykają kolejne osoby starsze. Jednocześnie 113 uczestników korzystało ze wsparcia już wcześniej, co świadczy o tym, że ich trudna sytuacja ma charakter długotrwały i nie jest jedynie przejściowym kryzysem.
Historie uczestników programu przypominają, że za każdą liczbą stoi konkretny człowiek – emerytka wybierająca między zakupem leków a żywności, samotny senior ogrzewający mieszkanie tylko w jednym pokoju czy osoba niepełnosprawna, której większość dochodu pochłania leczenie. Program „Na Codzienne Zakupy” jest odpowiedzią właśnie na te codzienne, często niewidoczne problemy. Dzięki współpracy Caritas Polska, Fundacji Biedronki oraz Caritas Archidiecezji Wrocławskiej seniorzy otrzymują nie tylko wsparcie finansowe, ale także poczucie, że nie zostali pozostawieni sami sobie.
Bez wstydu w kolejce do kasy
Program „Na Codzienne Zakupy” realizowany jest wspólnie przez Caritas Polska, Fundację Biedronki oraz 41 Caritas diecezjalnych. Skala tej pomocy pokazuje, jak realnie można wpłynąć na los najbardziej potrzebujących:
• 11 069 seniorów otrzymuje wsparcie w bieżącej edycji programu;
• 2 300 zł wynosi łączna wartość rocznego wsparcia dla jednego beneficjenta;
• 26 228 150 zł to całkowity budżet tegorocznej edycji programu;
• ponad 157,5 mln zł wynosi łączna wartość kart przekazanych seniorom od początku istnienia programu.
Karta przedpłacona, którą seniorzy mogą płacić za zakupy w sklepach sieci Biedronka, działa wielopoziomowo. Pozwala kupować żywność, środki higieniczne czy inne potrzebne produkty, ale jej znaczenie wykracza daleko poza wymiar finansowy.
Z perspektywy społecznej kluczowe jest to, że takie wsparcie pomaga odzyskać poczucie sprawczości i godności. Seniorzy nie muszą prosić o pomoc przy każdej potrzebie ani tłumaczyć się ze swoich wydatków. Mogą wejść do sklepu jak każdy klient, samodzielnie zdecydować, co włożyć do koszyka i dokonać wyboru zgodnie ze swoimi potrzebami. Dla wielu z nich jest to nie tylko wsparcie materialne, ale także ważny sygnał, że mimo trudnej sytuacji pozostają pełnoprawnymi uczestnikami życia społecznego.
Wspólny projekt Caritas Polska i Fundacji Biedronki to efektywna, konkretna, systematyczna i długotrwała pomoc seniorom. Karta łączy pokolenia – to wspólne działanie wolontariuszy w różnym wieku w niesieniu pomocy najstarszym i aktywizacja seniorów. Program dobrze funkcjonuje również dzięki licznej sieci sklepów Biedronka. To prawie 3500 punktów, zarówno w małych i jak dużych aglomeracjach. Program to również szkolenia, fora i wymiana doświadczeń liderów wolontariatu oraz aktywne działanie Parafialnych Zespołów Caritas. Wyniki najnowszego badania Ipsos Poland (LINK), wykonanego na zlecenie Fundacji Biedronki pozwalają nam ocenić w jaki sposób program wpływa i zmienia życie seniorów.
