Opiekunowie Szkolnych Kół Caritas o wolontariacie, dyskrecji i nowych wyzwaniach
Opiekunowie Szkolnych Kół Caritas spotkali się podczas zjazdu, by podsumować ostatnie miesiące, poznać nowe możliwości działania i porozmawiać o wyzwaniach, z którymi na co dzień mierzą się w swoich szkołach. Spotkanie było także okazją do wymiany doświadczeń i wspólnego szukania sposobów na rozwijanie szkolnego wolontariatu.
Zjazd rozpoczął się Eucharystią w kościele pw. św. Piotra i Pawła, której przewodniczył ks. Dariusz Amrogowicz, dyrektor Caritas Archidiecezji Wrocławskiej. W homilii, nawiązując do czytań z Księgi Koheleta, zwrócił uwagę na przemijalność wielu rzeczy, na których człowiek próbuje budować swoje życie.
– Jeśli budujemy na sobie i na tym, czego oczekuje od nas świat, wiele z tych rzeczy rzeczywiście przeminie. Nie przyniosą nam trwałej radości ani satysfakcji. Dlatego potrzebujemy fundamentu, którym jest Pan Bóg. To Jemu możemy powierzać nasze trudy i razem z Nim budować coś, co przyniesie realne owoce – mówił.
Jednym z takich owoców – jak podkreślił – są młodzi ludzie, którzy dzięki zaangażowaniu w wolontariat uczą się dostrzegać drugiego człowieka i podejmować odpowiedzialność za dobro wspólne.
Od doświadczeń innych szkół po nowe propozycje dla wolontariuszy
Dużą część spotkania poświęcono działaniom, które czekają na wolontariuszy w najbliższych miesiącach. Opiekunowie zostali zaproszeni m.in. do udziału w spotkaniu misyjnym Papieskiego Dzieła Misyjnego Dzieci, które odbędzie się 24 października. Po Eucharystii i barwnym korowodzie młodzi przejdą do szkoły przy ul. Paulińskiej, gdzie podczas spotkań poświęconych różnym kontynentom będą mogli poznać działalność wolontariuszy w różnych częściach świata.
Rozmawiano również o działaniach Diecezjalnego Duszpasterstwa Młodzieży i Domu dla Młodych, którego oficjalne otwarcie zaplanowano na 3 października. Ks. Piotr Rozpędowski, diecezjalny duszpasterz młodzieży, przedstawił propozycje skierowane do młodych i zaprosił ich do udziału w Diecezjalnych Dniach Młodzieży.
Opiekunowie podsumowali także wydarzenia z ostatnich miesięcy, w tym udział młodych w Ogólnopolskim Festynie Rodzinnym „Dzieci Dzieciom” organizowanym przez Caritas Polska oraz w Święcie Pomagania.
Szczególnie interesującym punktem była prezentacja działalności Szkolnego Koła Caritas w Prusicach. Ks. Łukasz Radomski, opiekun koła, opowiedział o tym, jak w ciągu zaledwie dwóch lat udało się zgromadzić wokół SKC ponad 100 uczniów. Młodzi angażują się m.in. w akcję „Ile waży święty Mikołaj”, odwiedziny seniorów w DPS-ie czy inne działania na rzecz lokalnej społeczności.
– W Prusicach udało się stworzyć pewien klimat wokół wolontariatu. Dla dzieci i młodzieży jest to nie tylko możliwość pomagania, ale także atrakcyjna forma spędzania czasu, w której mogą zrobić coś naprawdę dobrego – mówił ks. Łukasz.
Opowiedział również o wspólnym wyjeździe do Energilandii, współfinansowanym ze środków Wigilijnego Dzieła Pomocy Dzieciom przez Caritas Archidiecezji Wrocławskiej. Takie inicjatywy – jak podkreślał – pomagają przyciągać nowych wolontariuszy i sprawiają, że młodzi chcą pozostać w SKC na dłużej.
Wolontariat to także konkretna pomoc
Podczas spotkania przedstawiono również najbliższe akcje Caritas. Opiekunowie zostali zaproszeni do włączenia się w ogólnopolską zbiórkę żywności, która odbędzie się 4 i 5 grudnia. Zebrane produkty mogą trafić do parafialnych zespołów Caritas i osób potrzebujących w lokalnych społecznościach. W sytuacji, gdy szkoła nie współpracuje z konkretnym PZC, żywność może zostać przekazana Caritas Archidiecezji Wrocławskiej na potrzeby kuchni charytatywnej w Oławie.
Kuchnia przygotowuje posiłki nie tylko dla mieszkańców Oławy znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, ale także dla osób w kryzysie bezdomności, korzystających ze wsparcia Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta we Wrocławiu.
Już teraz opiekunowie i wolontariusze zostali również zachęceni do rezerwowania czasu w grudniu na pakowanie paczek dla seniorów w ramach akcji „Paczki Dobrych Relacji”, współorganizowanej z Miastem Wrocław.
Rozmawiano także o akcji „Nasza Paka” oraz o możliwości organizowania przez szkoły własnych paczek dla dzieci. Szczególną uwagę zwrócono przy tym na godność i dyskrecję osób, które otrzymują pomoc.
Przykładem działania, które można zorganizować w szkole, była również akcja „Plecak to mój dom”, realizowana m.in. przez liceum sióstr Urszulanek. W ramach zbiórki przygotowywane są plecaki dla osób w kryzysie bezdomności, zawierające m.in. środki higieniczne, chusteczki, pasty do zębów, mydła, dezodoranty czy termosy. Zbierana może być również dobrej jakości męska odzież.
Dyskrecja jest warunkiem zaufania
Jednym z ważniejszych tematów zjazdu była dyskrecja. Uczestnicy zostali postawieni przed prostym pytaniem:
Co by się stało, gdyby osoba, której pomagamy, dowiedziała się, że następnego dnia cała szkoła zna jej historię?
Rozmawiano o odpowiedzialności dorosłych za informacje dotyczące osób, którym udzielana jest pomoc, o ostrożności przy publikowaniu zdjęć i informacji w mediach społecznościowych, a także o tym, że opiekun nie powinien pozostawać sam z trudnymi sytuacjami. W razie potrzeby warto korzystać ze wsparcia osób i instytucji posiadających odpowiednie kompetencje.
Dyskrecja nie może jednak kończyć się na nauczycielu. Powinna stać się również elementem kultury Szkolnego Koła Caritas.
– Samo powiedzenie dziecku: „nie możesz o tym mówić”, to za mało. Trzeba mu wyjaśnić dlaczego. Pomagając komuś, otrzymujemy czasem dostęp do fragmentu jego życia, którego ta osoba nie powierzyłaby przypadkowej osobie. To jest zaufanie, a naszym zadaniem jest tego zaufania nie zdradzić – podkreślał Paweł Trawka, rzecznik wrocławskiej Caritas.
Uczestnicy zastanawiali się również nad stworzeniem prostego kodeksu dyskrecji dla wolontariuszy. Jego podstawą mogą być zasady: nie opowiadam innym historii osoby, której pomagam; nie publikuję zdjęć bez odpowiedniej zgody; nie podaję informacji pozwalających rozpoznać osobę; nie żartuję z jej sytuacji; jeśli nie wiem, czy mogę coś powiedzieć lub zrobić – pytam opiekuna.
Caritas bliżej szkoły
Opiekunowie zostali zachęceni do zapraszania do swoich szkół pracowników Caritas oraz Jałmużnika Arcybiskupiego. Takie spotkania mogą być okazją do rozmowy o codziennej pracy, ubóstwie, bezdomności, uzależnieniach i sposobach mądrego pomagania.
Jednocześnie Caritas zaprasza uczniów do odwiedzania swoich placówek. Przykładem jest współpraca z liceum sióstr Urszulanek, którego uczniowie podczas godzin wychowawczych spotykają się z pracownikami Caritas i Jałmużnikiem Arcybiskupim. Dzięki temu mogą nie tylko usłyszeć o pomocy, ale także zobaczyć ludzi i miejsca, w których ta pomoc jest realizowana.
Ks. Łukasz Radomski opowiedział również o prowadzonej w Prusicach akcji „Zamień paragon na pomoc”, pokazując, jak niewielkie, codzienne działania można zamieniać w realne wsparcie dla osób potrzebujących.
Jak wejść do szkoły, która nie czeka na Caritas?
Ostatnia część spotkania miała charakter warsztatowy. Opiekunowie zastanawiali się, jak założyć Szkolne Koło Caritas w szkole, która nie jest od razu otwarta na współpracę z kościelną organizacją.
Uczestnicy przyglądali się sytuacji z perspektywy dyrektora, nauczyciela i ucznia. Rozmawiali o ich potrzebach, obawach i argumentach, które mogą pomóc w rozpoczęciu współpracy.
Jednym z tematów była obecność wolontariatu chrześcijańskiego w szkole. Opiekunowie dzielili się własnymi doświadczeniami związanymi z obawami dyrekcji czy rodziców dotyczącymi wyznaniowego charakteru SKC. Pojawiły się również przykłady szkół, w których równolegle funkcjonują różne formy wolontariatu – w tym zarówno Szkolne Koło Caritas, jak i wolontariat o charakterze świeckim.
Dzięki temu rozmowa nie była poszukiwaniem jednej uniwersalnej odpowiedzi, ale przede wszystkim wymianą doświadczeń: co rzeczywiście działa, jak rozmawiać z dyrekcją i jak pokazywać, że wolontariat może być przestrzenią rozwoju młodych ludzi i konkretną pomocą dla lokalnej społeczności.
Nowe możliwości i wspólne plany
Podczas zjazdu przedstawiono również poradnik „Wolontariat w szkole zgodnie z prawem”, przygotowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. To praktyczne vademecum dotyczące m.in. prawnych aspektów wolontariatu w szkole, roli koordynatora, ubezpieczenia wolontariuszy oraz dokumentacji.
Zaprezentowano także prototyp materiałów formacyjnych dla wolontariuszy Caritas „Umiłowałem cię. Słowo – Spotkanie – Służba”, przygotowanych przez Caritas Polska we współpracy z Caritas Diecezji Ełckiej.
Ważnym elementem planów na najbliższy czas jest również pielgrzymowanie do Trzebnicy 10 października. W programie znalazł się m.in. pokaz filmu „Najświętsze Serce”, następnie przejście do bazyliki św. Jadwigi i modlitwa przy grobie patronki Śląska.
Już dziś pojawiła się także propozycja stworzenia w 2027 roku grupy Caritas podczas Wrocławskiej Pieszej Pielgrzymki do Trzebnicy. Do wspólnego pielgrzymowania zaproszeni zostaną wolontariusze SKC, ich opiekunowie, rodziny i całe wspólnoty.
Opiekunowie usłyszeli również o planowanym na 20 maja 2027 roku dużym zjeździe Szkolnych Kół Caritas, przygotowywanym we współpracy z Centrum Historii Zajezdnia i związanym z rocznicą powodzi z 1997 roku.
– Szkolne Koła Caritas to nie tylko kolejne akcje w kalendarzu szkoły. To przede wszystkim ludzie – nauczyciele, którzy towarzyszą młodym, i uczniowie, którzy uczą się, że pomoc drugiemu człowiekowi może stać się częścią ich codzienności. Dlatego tak ważne są spotkania, wymiana doświadczeń i wspólne szukanie nowych sposobów działania. Bo dobry wolontariat zaczyna się od człowieka, ale rozwija się dzięki wspólnocie. – podkreśla Robert Jadwiszczak, koordynator Szkolnych Kół Caritas.
